Có người bước vào thang máy và cả không gian tràn ngập mùi. Người đó hoàn toàn không cố ý, và gần như chắc chắn họ không ngửi thấy điều mà mọi người xung quanh đang ngửi thấy.
Vì sao người dùng ngửi thấy ít hơn
- Khứu giác thích nghi rất nhanh với mùi liên tục
- Sau vài phút gần như không còn cảm nhận
- Người xung quanh thì mới tiếp xúc nên nhận ra rõ
- Dùng lâu ngày thì độ nhạy với mùi đó còn giảm thêm
- Dẫn tới xu hướng dùng ngày càng nhiều
Vòng lặp này là nguyên nhân chính của hầu hết tình huống dùng quá liều mà người dùng không hay biết.
Cách ước lượng liều lượng
- Người ở khoảng cách trò chuyện mới ngửi thấy nhẹ
- Không phải người cách vài mét đã nhận ra
- Bắt đầu ít rồi tăng dần chứ không ngược lại
- Hỏi thẳng người thân để có phản hồi thật
- Xịt lúc vừa tắm xong khi khứu giác còn nhạy
Hỏi một người thân thiết rằng mình có dùng nhiều quá không là cách đơn giản nhất và đáng tin nhất.
Yếu tố ảnh hưởng tới độ lan toả
- Nhiệt độ cơ thể và thời tiết
- Da khô hay da dầu
- Vị trí xịt
- Không gian kín hay thoáng
- Cùng một lượng cho kết quả rất khác nhau
Lượng vừa đủ ngoài trời mùa mát có thể quá nhiều trong phòng kín ngày nóng.
Không gian chung
- Thang máy, xe buýt, phòng họp
- Không ai có lựa chọn tránh mùi
- Nên dùng ít hơn so với khi ra ngoài
- Một số nơi làm việc có quy định về hương liệu
- Đây là vấn đề của sự cân nhắc chứ không của thẩm mỹ
Điểm mấu chốt là người xung quanh không có cách nào từ chối mùi mà họ đang hít vào.
Người nhạy cảm với hương liệu
- Có thể bị đau đầu
- Buồn nôn hoặc chóng mặt
- Kích ứng đường hô hấp
- Với người hen có thể là yếu tố kích phát
- Họ thường ngại nói ra
Người bị ảnh hưởng thường im lặng vì sợ làm mất lòng, nên sự chủ động cân nhắc từ phía người dùng là quan trọng.
Trong môi trường y tế và chăm sóc
- Người bệnh có thể nhạy cảm hơn bình thường
- Buồn nôn tăng lên với mùi mạnh
- Nhiều cơ sở khuyến nghị hạn chế hương liệu
- Cũng áp dụng với người chăm sóc
- Là một phần của sự quan tâm tới người bệnh
Người đang buồn nôn phản ứng rất mạnh với mùi, kể cả mùi mà lúc khoẻ họ thấy dễ chịu.
Xịt phòng và nến thơm
- Không xử lý được nguồn gây mùi
- Trong phòng kín dễ trở nên quá đậm
- Nến tạo thêm khói và bụi mịn
- Cần thông gió khi dùng
- Thông gió một mình thường hiệu quả hơn
Thông gió là biện pháp vừa rẻ vừa không thêm chất gì vào không khí trong nhà.
Về tinh dầu
- Tự nhiên không đồng nghĩa với vô hại
- Có thể gây kích ứng da và đường hô hấp
- Một số loại cần thận trọng với trẻ nhỏ
- Một số loại độc với vật nuôi
- Không nên dùng đường uống nếu không có hướng dẫn chuyên môn
Mèo đặc biệt nhạy cảm với một số loại tinh dầu, nên nhà có mèo cần tìm hiểu trước khi khuếch tán.
Với trẻ nhỏ
- Đường hô hấp nhạy cảm hơn
- Không dùng hương liệu mạnh trong phòng trẻ
- Cẩn trọng với các sản phẩm bôi lên da
- Phòng trẻ nên thoáng thay vì thơm
- Hỏi ý kiến chuyên môn khi không chắc
Với phòng trẻ, mục tiêu nên là không khí sạch và thoáng chứ không phải mùi dễ chịu.
Sản phẩm giặt xả
- Cũng là nguồn hương liệu đáng kể
- Mùi lưu trên quần áo suốt ngày
- Một số người nhạy cảm với nhóm này
- Có các lựa chọn không hương liệu
- Đáng cân nhắc nếu trong nhà có người dị ứng
Nhiều người bị đau đầu vì mùi mà không nghĩ tới nguồn nằm ngay trong tủ quần áo của mình.
Khi cần nói với ai đó
- Nói riêng chứ không trước đám đông
- Nói về ảnh hưởng tới mình thay vì phê phán họ
- Giả định họ không biết chứ không cố ý
- Đề nghị cụ thể thay vì nói chung chung
- Phần lớn người sẽ điều chỉnh khi biết
Vì người dùng thật sự không ngửi thấy, việc cho họ biết là giúp chứ không phải trách.
Cách tiếp cận cân bằng
- Hương liệu mang lại niềm vui cho nhiều người
- Không cần bỏ hẳn
- Chỉ cần điều chỉnh theo hoàn cảnh
- Ít hơn trong không gian chung
- Nhớ rằng mình luôn ngửi thấy ít hơn người khác
Nguyên tắc cuối cùng là thứ đáng nhớ nhất, vì nó giải thích toàn bộ khoảng cách giữa ý định và tác động thực tế.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao dùng lâu rồi lại phải xịt nhiều hơn?
Vì khứu giác thích nghi với mùi quen. Người dùng cảm thấy nhạt đi trong khi người xung quanh vẫn ngửi thấy như cũ hoặc hơn.
Dùng bao nhiêu là vừa?
Một cách tham khảo là người ở khoảng cách nói chuyện bình thường mới ngửi thấy nhẹ, chứ không phải người cách vài mét đã nhận ra.
Vì sao có người đau đầu vì nước hoa?
Một số người nhạy cảm với hương liệu và có thể bị đau đầu, buồn nôn hoặc khó thở. Với người có hen thì mùi mạnh có thể là yếu tố kích phát.
Tinh dầu có an toàn hơn không?
Tự nhiên không đồng nghĩa với vô hại. Tinh dầu vẫn có thể gây kích ứng, và một số loại cần thận trọng với trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và vật nuôi.