Đây là chủ đề ai cũng quan tâm nhưng ít ai nói tới, và vì thế nó đầy những hiểu lầm. Điều cơ bản nhất là mồ hôi tự nó gần như không có mùi.
Hai loại tuyến mồ hôi
- Một loại phân bố khắp cơ thể, tiết ra chủ yếu nước và muối
- Loại này phục vụ việc điều hoà nhiệt
- Một loại tập trung ở vài vùng nhất định
- Loại này tiết ra dịch có thành phần phức tạp hơn
- Mùi cơ thể chủ yếu liên quan tới loại thứ hai
Sự phân biệt này giải thích vì sao mồ hôi chảy trên trán không có mùi như mồ hôi ở nách.
Vai trò của vi khuẩn
- Da có hệ vi sinh vật tự nhiên
- Vi khuẩn phân giải các thành phần trong dịch tiết
- Sản phẩm của quá trình này mới có mùi
- Nên mùi xuất hiện sau một khoảng thời gian
- Không phải ngay lúc tiết mồ hôi
Hiểu đây là quá trình của vi khuẩn giải thích vì sao lau khô ngay sau khi ra mồ hôi có tác dụng.
Yếu tố ảnh hưởng tới mùi
- Cơ địa và di truyền
- Chế độ ăn
- Mức độ hoạt động thể chất
- Thói quen vệ sinh
- Loại quần áo mặc
- Một số loại thuốc
- Trạng thái căng thẳng
Mồ hôi do căng thẳng khác với mồ hôi do nóng cả về thành phần lẫn về vùng tiết ra.
Khử mùi và chống mồ hôi
- Sản phẩm khử mùi nhắm vào vi khuẩn và mùi
- Sản phẩm chống mồ hôi làm giảm lượng tiết
- Nhiều sản phẩm kết hợp cả hai
- Dùng trên da khô và sạch cho hiệu quả tốt hơn
- Dùng buổi tối trước khi ngủ hiệu quả với một số loại
Nhiều người không biết rằng dùng vào buổi tối có thể hiệu quả hơn dùng buổi sáng với sản phẩm chống mồ hôi.
Vai trò của quần áo
- Sợi tự nhiên thường thoáng hơn
- Một số sợi tổng hợp giữ mùi nhiều hơn
- Quần áo bó sát làm mồ hôi khó bay hơi
- Đồ thể thao cần giặt ngay sau khi dùng
- Không để đồ ẩm trong túi kín
Để đồ tập ẩm trong túi qua đêm là cách nhanh nhất tạo ra mùi rất khó giặt sạch.
Vì sao áo giặt rồi vẫn có mùi
- Cặn còn lại trong sợi vải
- Rõ nhất với đồ thể thao bằng sợi tổng hợp
- Mùi hiện lại khi cơ thể ấm lên
- Cần giặt kỹ hơn và không dồn quá tải máy
- Phơi khô hoàn toàn trước khi cất
Mùi chỉ hiện ra khi mặc vào và ấm lên là dấu hiệu điển hình của cặn còn lại trong sợi.
Giặt và phơi
- Không nhồi quá nhiều đồ vào một mẻ
- Lấy đồ ra khỏi máy ngay khi xong
- Phơi nơi thoáng và có nắng nếu được
- Đồ chưa khô hẳn không nên cất vào tủ
- Vệ sinh máy giặt định kỳ
Máy giặt bẩn là nguồn mùi mà rất ít người nghĩ tới khi thấy quần áo giặt xong vẫn không thơm.
Bàn chân và giày
- Bàn chân có mật độ tuyến mồ hôi cao
- Giày kín tạo môi trường ẩm và ấm
- Luân phiên giày để mỗi đôi được khô
- Tất bằng sợi thấm hút tốt
- Phơi giày và tháo lót giày cho khô
- Giữ móng và kẽ chân sạch khô
Luân phiên giữa hai đôi giày hiệu quả hơn nhiều so với mọi sản phẩm khử mùi cho giày.
Thay đổi theo giai đoạn cuộc đời
- Mùi cơ thể thay đổi ở tuổi dậy thì
- Thay đổi theo chu kỳ ở nữ giới
- Thay đổi trong thai kỳ
- Thay đổi ở tuổi trung niên trở đi
- Đều là những thay đổi bình thường
Trẻ bước vào tuổi dậy thì cần được hướng dẫn về vệ sinh một cách bình thường chứ không như chuyện đáng xấu hổ.
Ảnh hưởng của chế độ ăn
- Một số thực phẩm ảnh hưởng tới mùi cơ thể
- Tác động thường tạm thời
- Khác nhau giữa các cá nhân
- Uống đủ nước có ích
- Không cần thay đổi chế độ ăn quá mức vì lý do này
Tác động của thực phẩm thường kéo dài không lâu và hết khi ngừng ăn loại đó.
Khi nào cần đi khám
- Thay đổi rõ rệt và kéo dài không giải thích được
- Ra mồ hôi quá nhiều ảnh hưởng tới sinh hoạt
- Mùi bất thường kèm các triệu chứng khác
- Da có tổn thương ở vùng ra mồ hôi
- Ảnh hưởng nhiều tới tâm lý và giao tiếp
Ra mồ hôi nhiều tới mức ảnh hưởng sinh hoạt là tình trạng có thể được hỗ trợ, nên không nên chỉ chịu đựng.
Khía cạnh tâm lý
- Lo lắng về mùi cơ thể rất phổ biến
- Một số người lo lắng quá mức so với thực tế
- Vì bản thân không tự đánh giá được
- Hỏi người thân tin cậy giúp có thông tin thật
- Nếu lo lắng chiếm nhiều tâm trí thì nên được hỗ trợ
Không tự ngửi thấy mình là lý do khiến nỗi lo này khó tự giải quyết bằng suy đoán.
Cách tiếp cận thực tế
- Vệ sinh đều đặn
- Lau khô sau khi ra mồ hôi
- Chọn quần áo thoáng
- Giặt và phơi khô đúng cách
- Dùng sản phẩm phù hợp nếu cần
- Không cần cầu toàn
Mùi cơ thể là chuyện bình thường của con người, và mục tiêu hợp lý là kiểm soát chứ không phải xoá bỏ hoàn toàn.
Câu hỏi thường gặp
Mồ hôi có mùi không?
Mồ hôi mới tiết ra gần như không có mùi. Mùi hình thành khi vi khuẩn trên da phân giải các thành phần trong mồ hôi ở một số vùng nhất định.
Khử mùi và chống mồ hôi khác nhau thế nào?
Sản phẩm khử mùi nhắm vào vi khuẩn và mùi, sản phẩm chống mồ hôi làm giảm lượng mồ hôi tiết ra. Nhiều sản phẩm kết hợp cả hai tác dụng.
Vì sao áo giặt rồi vẫn có mùi khi mặc?
Vì cặn còn lại trong sợi vải, nhất là với đồ thể thao. Giặt kỹ hơn, phơi khô hoàn toàn và không để đồ ẩm lâu sẽ cải thiện.
Khi nào thay đổi mùi cơ thể đáng chú ý?
Khi thay đổi rõ rệt và kéo dài không giải thích được bằng thay đổi thói quen hay chế độ ăn, hoặc khi kèm theo các triệu chứng khác thì nên đi khám.