Bếp là căn phòng mà mọi giác quan đều bận rộn: mắt nhìn màu sắc và độ chín, mũi ngửi mùi, tai nghe tiếng xèo, tay cảm nhận nhiệt và kết cấu. Cách bố trí ảnh hưởng tới tất cả những việc đó.
Ánh sáng tác vụ
- Đèn trần bị chính người nấu che khuất
- Tạo bóng đổ lên đúng chỗ đang thao tác
- Đèn dưới tủ treo giải quyết vấn đề này
- Quan trọng cho an toàn khi dùng dao
- Cũng giúp nhận biết độ chín và độ tươi
Bóng của chính mình đổ lên thớt là vấn đề rất phổ biến mà chỉ cần một dải đèn dưới tủ là xong.
Màu sắc trung thực
- Đèn quá ấm làm màu thực phẩm sai lệch
- Khó nhận biết độ tươi và độ chín
- Ánh sáng trung tính phù hợp hơn cho khu vực chế biến
- Thịt và rau nhìn khác hẳn dưới các loại đèn
- Là yếu tố an toàn thực phẩm chứ không chỉ thẩm mỹ
Đánh giá màu sắc là một trong những cách chính để nhận biết thực phẩm còn tốt hay không.
Thông gió
- Máy hút mùi nên bật trước khi bắt đầu nấu
- Và chạy thêm vài phút sau khi xong
- Mở cửa sổ tạo luồng đối lưu
- Giảm cả mùi lẫn độ ẩm đọng lại
- Độ ẩm đọng lâu dẫn tới mốc
Hơi nước từ nấu nướng là nguồn ẩm lớn trong nhà, và nó là nguyên nhân của nhiều vấn đề mốc ở khu vực lân cận.
Vệ sinh máy hút mùi
- Lưới lọc bám dầu mỡ làm giảm hiệu quả
- Cũng là nguồn mùi
- Nên rửa định kỳ
- Máy bẩn chạy ồn hơn
- Việc đơn giản mà hay bị bỏ qua
Máy hút mùi không được vệ sinh dần trở thành thứ phát ra mùi thay vì hút mùi đi.
Tiếng ồn trong bếp
- Nhiều bề mặt cứng tạo âm vang
- Tiếng thiết bị cộng thêm
- Máy hút mùi thường là nguồn ồn lớn nhất
- Khó trò chuyện khi đang nấu
- Thảm và rèm ở khu vực lân cận giúp phần nào
Với bếp mở thông với phòng ăn, tiếng ồn từ bếp ảnh hưởng tới cả bữa ăn.
Bố trí theo trình tự công việc
- Khu rửa, khu chuẩn bị và khu nấu nên gần nhau
- Không phải đi qua đi lại nhiều lần
- Dụng cụ để gần nơi dùng
- Giảm số bước di chuyển giảm mệt và giảm rủi ro
- Đặc biệt quan trọng với người đứng bếp nhiều
Mỗi lần phải bê nồi nóng đi ngang qua bếp là một cơ hội cho tai nạn.
An toàn về nhiệt
- Tay cầm nồi quay vào trong
- Găng chống nhiệt để trong tầm với
- Không để khăn gần bếp lửa
- Chú ý hơi nước khi mở nắp
- Hơi nước gây bỏng nặng hơn nước sôi
Điểm cuối ít người biết: hơi nước ở cùng nhiệt độ mang nhiều năng lượng hơn nước lỏng nên gây bỏng nặng hơn.
An toàn về sàn
- Sàn bếp dễ trơn do nước và dầu
- Lau ngay khi đổ
- Thảm chống trơn ở khu vực rửa
- Thảm phải có mép cố định
- Giày dép trong bếp nên có độ bám
Thảm bếp không cố định mép là nguyên nhân ngã phổ biến trong nhà.
Nhận biết thực phẩm hỏng
- Mùi là kênh chính nhưng không phải duy nhất
- Quan sát màu sắc và kết cấu
- Ghi ngày khi mở hộp
- Dựa vào hạn dùng chứ không chỉ vào cảm quan
- Quan trọng với người giảm khứu giác
Người giảm khứu giác cần chuyển hẳn sang dựa vào ngày tháng vì kênh cảnh báo bằng mùi đã mất.
Tủ lạnh và mùi
- Kiểm tra định kỳ các ngăn phía trong
- Đậy kín thức ăn có mùi mạnh
- Lau gioăng cửa
- Kiểm tra lỗ thoát nước phía sau ngăn mát
- Than hoạt tính hấp thụ mùi phần nào
Lỗ thoát nước bị tắc làm nước đọng và là nguồn mùi mà rất ít người nghĩ tới.
Với người cao tuổi
- Cần nhiều ánh sáng hơn đáng kể
- Đồ dùng thường dùng trong tầm với dễ dàng
- Tránh phải với cao hoặc cúi thấp
- Bếp có tính năng tự ngắt
- Đồng hồ hẹn giờ thay cho việc nhớ
- Thiết bị báo khói hoạt động tốt
Đồng hồ hẹn giờ là công cụ đơn giản bù lại cho việc trí nhớ ngắn hạn kém đi.
Niềm vui nấu nướng
- Bếp dễ chịu thì nấu ăn thành việc thích làm
- Bếp bất tiện thì thành việc phải làm
- Ánh sáng tốt và không gian đủ tạo khác biệt lớn
- Mùi thơm khi nấu là phần đáng giữ
- Bếp là trung tâm của nhiều gia đình
Nhiều người bỏ nấu ăn không phải vì không thích mà vì cái bếp làm việc đó trở nên mệt mỏi.
Những cải thiện đáng làm trước
- Thêm đèn dưới tủ treo
- Vệ sinh máy hút mùi
- Kiểm tra và xử lý nguồn mùi
- Thảm chống trơn có mép cố định
- Sắp xếp lại đồ theo trình tự dùng
Năm việc này chi phí thấp và thay đổi trải nghiệm nấu nướng hằng ngày rõ rệt.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao cần đèn dưới tủ bếp?
Vì đèn trần bị chính người đứng nấu che khuất, tạo bóng đổ lên mặt bếp. Đèn dưới tủ treo chiếu trực tiếp xuống nơi đang thao tác nên an toàn hơn nhiều.
Máy hút mùi có cần chạy sau khi nấu xong không?
Nên chạy thêm vài phút. Hơi nước và mùi vẫn còn trong không khí sau khi tắt bếp, và việc hút thêm giúp giảm cả mùi lẫn độ ẩm đọng lại.
Vì sao bếp thường ồn?
Vì nhiều bề mặt cứng như gạch, kính và kim loại tạo âm vang, cộng với tiếng thiết bị. Thảm nhỏ và rèm ở khu vực lân cận giúp cải thiện.
Người cao tuổi cần lưu ý gì trong bếp?
Cần nhiều ánh sáng hơn, sàn chống trơn, đồ dùng thường dùng để trong tầm với dễ dàng, và các dấu hiệu nhìn thấy được thay cho việc dựa vào mùi để nhận biết thức ăn hỏng.